सरकारी कारोबार नगदरहित बनाइने

मालपोतका सबै सेवा अनलाइन प्रणालीबाट

मालपोतका सबै सेवा अनलाइन प्रणालीबाट
काठमाडौँ — सरकारले दुई वर्षभित्र सबै सरकारी कारोबार नगदरहित बनाउने घोषणा गरेको छ । सरकारी कारोबारसहित व्यक्ति–व्यक्तिबीच कारोबार र सबै किसिमको व्यावसायिक भुक्तानी विद्युतीय माध्यमबाट गर्न सकिने व्यवस्था गरिने सरकारको प्रतिबद्धता छ ।

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले संसद्मा शुक्रबार प्रस्तुत गरेको नीति तथा कार्यक्रममा दुई वर्षभित्र नेपालको आफ्नै स्याटलाइट स्थापना गरी सञ्चालनमा ल्याइने घोषणा गरिएको छ । सरकारले अघिल्लो वर्ष नै अघि बढाउन खोजेको स्याटलाइट परियोजना विवादका कारण रोकिएको थियो ।

‘दूरसञ्चार सेवा विस्तार गर्न, उच्च हिमाली भेगमा ब्रोडब्यान्डसहितको इन्टरनेट सेवा उपलब्ध गराउन एवं ब्यान्डविथको भुक्तानीका लागि रकम विदेशिन नदिनका लागि आगामी दुई वर्षभित्र नेपालको आफ्नै स्याटलाइट स्थापना गरी सञ्चालनमा ल्याइनेछ,’ नीति तथा कार्यक्रममा भनिएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय दूरसञ्चार युनियन (आईटीयू) ले नेपाललाई छुट्याइदिएको स्लटमा स्याटलाइट राख्नु उपयुक्त नहुने नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले गठन गरेको अध्ययन समितिको प्रतिवेदनमा भनिएको छ । सरकारले अध्ययन समितिको सुझावलाई बेवास्ता गर्दै स्याटलाइट राख्ने प्रक्रिया अघि बढाएको थियो ।

सुरक्षित छापाखाना स्थापना गरी अन्त:शुल्क स्टिकर, हुलाक टिकट, जग्गाधनी प्रमाण पुर्जा र सार्वजनिक महत्त्वका कागजात सुरक्षित किसिमले मुद्रण गरिने नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख छ । यो परियोजना अघि बढाउन घूस बार्गेनिङ गरेको अडियो सार्वजनिक भएपछि तत्कालीन सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री गोकुल बाँस्कोटाले राजीनामा दिएका थिए । सुरक्षण मुद्रण स्थापनाका लागि जर्मनी र फ्रान्सेली कम्पनीले प्रस्ताव बुझाएको भए पनि घूस काण्डपछि यो परियोजना अघि बढेको छैन ।

आगामी आवमा सबै मालपोत कार्यालयबाट सम्पूर्ण सेवा अनलाइन प्रणालीमार्फत प्रवाह हुने व्यवस्था मिलाउने घोषणा पनि नीति तथा कार्यक्रममा गरिएको छ । ‘देशभरका १ सय ८ मालपोत कार्यालयबाट सूचना प्रविधिमा आधारित घरजग्गा रजिस्ट्रेसनको काम सुरु भएको छ,’ नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख छ, ‘परम्परागत जग्गा प्रशासनलाई आधुनिक डिजिटल प्रणालीमा रूपान्तरण गर्ने सरकारको अठोट छ ।’

सरकारी निकायहरूले प्रयोगमा ल्याएका एपहरूलाई एकीकृत तथा अन्तरआबद्ध गरी सरकारी सेवा प्रवाहलाई सहज र प्रविधिमैत्री बनाइनेछ । ‘एकीकृत एपमार्फत सरकारी कामकारबाहीको अनुगमन, गुनासो सुनुवाइ तथा सम्बोधन हुने व्यवस्था मिलाइनेछ,’ नीति तथा कार्यक्रममा भनिएको छ । सरकारले यसअघि नै लगभग सबै स्थानीय तहको वेबसाइट र एप निर्माण गरे पनि ती सेवा प्रवाहका लागि नभई सामान्य जानकारी दिन मात्रै सीमित छन् ।

इन्टरनेट सेवा सुलभ, सहज र सरल रूपमा उपलब्ध गराउन सेवा प्रदायकहरूको साझेदारीमा पूर्वाधार निर्माण गरी सहप्रयोग गर्ने व्यवस्था मिलाइने नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख छ । नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले केही वर्षअघि नै दूरसञ्चार पूर्वाधार सहयोग नीति तयार गरेको भए पनि कार्यान्वयनमा आएको छैन । दुई वर्षअघिको बजेटमार्फत सरकारले इन्टरनेटमा १३ प्रतिशत दूरसञ्चार शुल्क थपेपछि नेपालमा इन्टरनेट थप महँगो भएको थियो ।

हुलाक सेवाको पुन:संरचना गरी राहदानी, नागरिकतालगायत दस्ताबेज हुलाकमार्फत सम्बन्धित स्थानमा पुर्‍याउने व्यवस्था गरिने नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख छ । सरकारले आगामी तीन वर्षभित्र सबै नागरिकलाई पृथक् नम्बरसहितको राष्ट्रिय परिचयपत्र वितरण गर्ने घोषणा गरेको छ । नागरिकको व्यक्तिगत तथा बायोमेट्रिक विवरण समेटिएको एकीकृत राष्ट्रिय परिचयपत्र व्यवस्थापन सूचना प्रणालीको विकास गरिने नीति तथा कार्यक्रममा भनिएको छ । यो प्रणालीको स्तरोन्नतिका लागि राष्ट्रिय पञ्जीकरण विभागले फ्रान्सको आइडेमिया नामक कम्पनीसँग सन् २०१९ जुलाई १० मा विवादास्पद ढंगले सम्झौता गरेको थियो।

‘राज्यबाट प्रवाह हुने सेवासुविधालाई यस प्रणालीमा आबद्ध गरिनेछ,’ नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख छ, ‘आगामी तीन वर्षभित्रमा सबै स्थानीय तहबाट अनलाइन प्रणालीमार्फत व्यक्तिगत घटना दर्ता गर्ने व्यवस्था मिलाइनेछ ।’ सरकारी सेवालाई सूचना प्रविधिमा आधारित गराउन देशभरका ४ सय ३१ स्थानीय तहका कार्यालय, ३ हजार ६ सय १२ वटा वडा कार्यालय, २ हजार ५ सय ४६ स्वास्थ्य केन्द्र र २ हजार ९ सय ४८ सामुदायिक माध्यमिक विद्यालयमा ब्रोडब्यान्ड इन्टरनेट सेवा पुर्‍याइएको नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख छ । नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले ग्रामीण दूरसञ्चार कोषको रकम परिचालन गरी इन्टरनेट विस्तारका काम अघि बढाएको भए पनि गुणस्तरमा भने प्रश्न उठिरहेको छ । यी स्थानमा पुगेका इन्टरनेट सुस्त भएको गुनासो छ ।

सरकारले विज्ञान र प्रविधिको क्षेत्रमा अन्तर्राष्ट्रियस्तरको अध्ययन, अध्यापन र अनुसन्धान गर्न सक्ने विश्वविद्यालयका रूपमा मदन भण्डारी विज्ञान तथा प्रविधि विश्वविद्यालय स्थापना र सञ्चालनका लागि पूर्वाधार निर्माणका काम तीव्र रूपमा अघि बढाउने प्रतिबद्धता जनाएको छ । विद्युतीय शिक्षण सामग्री उत्पादन गरी अनलाइन शिक्षा प्रदान गर्ने व्यवस्था मिलाइनेछ । साथै सबै सार्वजनिक माध्यमिक विद्यालय र क्याम्पसमा सूचना प्रविधि प्रयोगशाला र उच्च गतिको इन्टरनेट सुविधा पुर्‍याइने कार्यक्रम छ ।

सरकारले नवप्रवर्तनकारी युवा तथा अन्य उद्यमी र विदेशबाट फर्केका अनुभवी तथा सीपयुक्त उद्यमशील युवालाई व्यवसाय गर्न सुरुवाती पुँजी उपलब्ध गराउने घोषणा गरेको छ । नीति तथा कार्यक्रम आउनुअघि नै राष्ट्रिय योजनाले यस्तो पुँजीका लागि प्रस्ताव आह्वान गरिसकेको छ ।

शिक्षित बेरोजगार युवाहरूलाई शैक्षिक प्रमाणपत्रका आधारमा प्रोजेक्टमा आधारित सुरुवाती पुँजी उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता पनि नीति तथा कार्यक्रममा छ ।

ताजा

आज र भोलि देशका पहाडी भेगमा मेघगर्जनसहित वर्षाको पूर्वानुमान

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आज र भोलि देशका पहाडी भेगमा मेघगर्जनसहित वर्षाको पूर्वानुमान गरेको छ । हाल देशका पहाडी भू-भागमा आंशिकदेखि सामान्य बदली रही...

पशुपतिनाथमा भेटी दान गर्न ‘क्यूआर कोड’ प्रयोग

पशुपतिनाथ मन्दिरको दक्षिण प्रवेशद्वार, जुत्ता चप्पल कक्ष, महास्नानघर अघि र मूल मन्दिर परिसरमा राखिएको ‘क्यूआर कोड’ मार्फत भेटी दान गर्न सकिने छ। यसका लागि...

केपी ओलीले राजीनामा नदिइ संसद्मा डटेर सामना गर्ने ;ईश्वर पोखरेलले

उपप्रधानमन्त्री एवं नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का सचिवालय सदस्य ईश्वर पोखरेलले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राजीनामा नदिइ संसद्मा डटेर सामना गर्ने बताएका छन् । पार्टीनिकट अनेरास्ववियुको...

आज को राशिफल २०७७ /११ /१५ ; श्री पशुपतिनाथले हामि सबैको रक्षा गरुन ।

  मेष(चू,चे,चो,ला,लि,लू,ले,लो,अ) साथिभाई तथा आफ्नो बिषेश मान्छेसँग दिनभर मिठा मिठा कुरा गरेर समय ब्यातित हुँने हुँदा मन खुसि रहनेछ । सवारि साधन,भौतिक सम्पति तथा आकस्मिक धनसम्पति...

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका उपाध्यक्ष वामदेव गौतम र प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीबीच वालुवाटारमा भेटवार्ता

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका उपाध्यक्ष वामदेव गौतम र प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीबीच वालुवाटारमा भेटवार्ता भएको छ ।सत्तासमीकरणका विषयमा दलहरुले भेटघाटलाई तीव्रता बनाइरहेका बेला उपाध्यक्ष गौतमले...

दक्षिण कोरियाले देशव्यापीरुपमा कोरोनाविरुद्धको खोप शुरुआत

दक्षिण कोरियाले देशव्यापीरुपमा कोरोनाविरुद्धको खोप शुरुआत गरेको छ । थेगु शहरको एक अस्पतालमा रहेको ६० वर्षीय जोडी चिकित्सकबाट खोप अभियान शुरु भएको बताइएको छ...

काठमाडौँको तारकेश्वरमा फेरि बर्डफ्लु

पशु सेवा विभागले तारकेश्वर नगरपालिका–१ मा व्यावसायिकरुपमा पालिएका कुखुराको नमूनाको केन्द्रीय पशुपक्षी रोग अन्वेषण प्रयोगशालामा गरेको पिसिआर परीक्षणमा बर्डफ्लु रोग पुष्टि भएको विभागका महानिर्देशक...

दाङका एक शिक्षक घरको आँगनमै मृत फेला परे

घोराही उपमहानगरपालिका–१०, सौंडिकुला निवासी अन्दाजी ४३ वर्षीय श्रीधर घिमिरे आफ्नै आँगनमा मृत अवस्थामा फेला परेका हुन् । घिमिरे लमडरुवाका माविका सहायक प्रधानाध्यापक हुन् ।...

उत्तीर्ण भएको एक महिनामा चालक अनुमतिपत्र पाइने

नयाँ चालक अनुमतिपत्रका लागि फाराम भर्नेको सङ्ख्या पाँच लाखभन्दा बढी हुँदा यातायात व्यवस्था विभागले अनुमतिपत्रको परीक्षा पास गरेका सेवाग्राहीलाई एक महिनाभित्रमा अनुमतिपत्र दिइसक्ने योजना...

म्याग्दीको बेनी नगरपालिका–४ फापरखेतमा जीप दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु

म्याग्दीको बेनी नगरपालिका–४ फापरखेतमा बिहीबार राति भएको जीप दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु भएको छ भने चार घाइते भएका छन् । मालिका गाउँपालिका-३ पात्लेबाट बिरामी लिएर...